Mide gribi, migren veya uçuk gibi, geçici olarak yemek yemeyi veya yiyecekleri yemeyi zorlaştıran pek çok rahatsızlık vardır. Ancak diğer, uzun vadeli sağlık koşullarıyla, bu sorunlar genellikle oyalanır.
İştahınız azalabilir. Veya çiğnemekte veya yutmakta zorlanabilirsiniz. Veya yiyeceklerdeki besin maddelerini sindirmede veya emmede sorun yaşayabilir ve ardından yetersiz beslenmeden kaynaklanan yan etkiler yaşayabilirsiniz. Ve bazı durumlarda ilaçlar (örneğin kemoterapi) midenizi bulandırabilir.
Sıklıkla biraz rahatlamanın yolları vardır. İlk adım, neler olduğunu ve neden olduğunu bilmektir.
Önerilen Makale: Koulouri Thessalonikis tarifi ve diğer yiyecekler, içecekler ve mutfak teknikleri hakkında bilgi almak için ilgili sayfayı ziyaret ediniz.
1. Diyabet
Ne olur: Kontrolsüz şeker hastalığı zamanla sinirlerinize zarar verir. Besinleri sindirim sisteminizde hareket ettiren kasları uyaran vagus sinirinize zarar verirse, sindirim yavaşlayabilir veya durabilir. Bu, yemek yedikten sonra mide ekşimesi, mide bulantısı, şişkinlik ve çok dolu hissetmeye neden olabilir. Doktorlar buna gastroparezi diyor. En yaygın neden diyabettir, ancak bazen Parkinson hastalığı (aşağıya bakınız) ve multipl skleroz gibi sinir sistemi bozuklukları olan kişileri de etkiler.
Ne yardımcı olur: En önemli şey kan şekerinizi yönetmek, doktorunuzun önerdiği hedef aralığa getirmektir. Gastroparezinin kendisi için yağlı veya yüksek lifli yiyecekleri ve gazlı içecekleri azaltın. Gün boyunca daha az miktarda yemek yemek de yardımcı olabilir.
2. Kalp Yetmezliği
Ne olur: İleri kalp yetmezliği olan kişiler genellikle mide bulantısı, iştahsızlık ve kilo kaybı ile mücadele eder. Yağ kadar kas kütlesini de kaybedebilirler. Nedenleri arasında besinlerin emilimini engelleyen bağırsak duvarının şişmesi ve kalp yetmezliğinden kaynaklanabilecek karaciğer veya böbrek hastalığı yer alır. Mide bulantısına neden olabilirler. Zayıflama süreci başladığında, yetersiz beslenme durumu daha da kötüleştirebilir.
Ne yardımcı olur: Küçük öğünleri daha sık yemeye yardımcı olabilir. Şişmeyi ve nefes darlığını kötüleştirmeyi önlemek için tuzu ve sıvıları sınırlamak önemlidir.
3. Artrit
Ne olur: Durumun kendisi bağırsaklarınızı etkilemez. Ama ilacın olabilir. İbuprofen veya naproksen gibi ağrı kesici ilaçları çok uzun süre alırsanız gastrite neden olabilir ve yüksek dozlarda mide ülserine yol açabilir. Opioid adı verilen daha güçlü reçeteli ilaçların yan etkisi kabızlıktır.
Ne yardımcı olur: İlaçlarınız hakkında doktorunuzla konuşun. Ve biraz egzersiz yap. Sarsıcı olmayan aktivitelere bağlı kaldığınız sürece eklemleriniz için iyidir. (Örneğin, koşu yerine yürüyüş yapmayı tercih edin.) Aktif olmak, banyo alışkanlıklarınızı düzenli tutmanıza yardımcı olur.
4. Obezite
Ne olur: Fazla kilo, normal mide ekşimesinden daha şiddetli olan mide ekşimesi veya GÖRH (gastroözofageal reflü hastalığı) olma olasılığınızı artırır. Kilo verme ameliyatınız varsa, mideniz artık daha küçük olduğu için daha az yemeniz gerekir. Aldığınız ameliyatın türüne bağlı olarak, vücudunuzun besinleri yediğiniz yiyeceklerden çekme fırsatı daha az olacağından, takviye almanız gerekebilir.
Ne yardımcı olur: Daha sağlıklı bir kiloya doğru attığınız her adım sizi rahatlamaya daha da yaklaştıracaktır. Buna kilo verme ameliyatı da dahilse, hangi besinlere ihtiyacınız olduğu, takviye almanız gerekip gerekmediği ve ne kadar yediğinizi nasıl değiştireceğiniz konusunda doktorunuzla konuşun.
GÖRH’niz varsa, diyetinizi değiştirmek genellikle büyük bir fark yaratabilir. Doktorunuz, az yağlı bir beslenme planı izlemenizi, belirli yiyecek ve içecekleri (kahve, çikolata veya domates gibi) kesmenizi ve küçük, sık öğünler yemenizi önerebilir.
5. Kanser
Ne olur: Kanser birçok biçimde gelir. Hem hastalık hem de tedavileri beslenmenizi etkileyebilir. Birçok tür iştahınızı azaltır, mide ağrısına neden olur veya yiyeceklerdeki besin maddelerini emmeyi zorlaştırır. Baş, boyun ve yemek borusu kanserleri gibi diğer türler çiğnemeyi ve yutmayı zorlaştırabilir. Sonra tedavilerin kendisinden mide bulantısı var.
Ne yardımcı olur: Doktorunuz iştahınızı artıracak ve sindirim sisteminizin daha iyi çalışmasına yardımcı olacak ilaçlar yazabilir veya diyetinizde değişiklik yapmaktan beslenme tüpü kullanmaya kadar değişebilen “beslenme tedavisi” olarak bilinen ilaçları reçete edebilir.
6. KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı)
Ne olur: Bu akciğer hastalığı yavaş yavaş nefes almayı zorlaştırır. Buna sahip insanlar genellikle iştahlarının eskisi gibi olmadığını fark eder. Şiddetli KOAH’lı kişiler, nefes alma işiyle çok fazla kalori yaktıkları için çok zayıflayabilirler. Durum ayrıca tam bir yemek yemeyi zorlaştırır.
Ne yardımcı olur: Hastalık vücudunuzun nefes alırken çok fazla enerji tüketmesine neden olduğundan, yeterli kalori aldığınızdan emin olmanız önemlidir. Diyetinizde yeterli yağ ve protein aldığınızdan ve küçük, sık öğünler yediğinizden emin olun.
7. Vuruşlar
Ne olur: Bir inmenin etkileri, beynin hangi bölümünü etkilediğine bağlıdır. Birine sahip olan birçok insan, “disfaji” adı verilen bir durumu yutmayı zor buluyor. Sonuç olarak, yeterli besin alamazlar. Ayrıca yiyeceklerini veya içeceklerini yanlışlıkla teneffüs etmeleri, yanlış “boruya” göndermeleri ve nefes almayı zorlaştırmaları da risklidir.
Ne yardımcı olur: Bir felçten kurtulmanın bir kısmı, tekrar yutmayı öğrenmeyi içerebilir. Küçük yiyecek parçaları veya küçük sıvı yudumları yardımcı olabilir. Bazı kişilerin bir tüp yoluyla beslenmesi gerekebilir.
8. Böbrek Hastalığı
Ne olur: Böbrekleriniz kanınızdaki atıkları filtreler ve vücudunuzdan idrarla göndermeye hazırlar. Ayrıca sıvı, sodyum ve potasyum dengenizi kontrol eder ve diğer şeylerin yanı sıra D vitamini üretirler. Yani böbrekleriniz düzgün çalışmadığında üremi dahil birçok soruna neden olabilir. Yetersiz böbreklerin bir sonucu olarak kanda çok fazla atık ürün iştahı etkileyebilir.
Ne yardımcı olur: Doktorunuz diyetinizi nasıl değiştireceğinizi size söyleyecektir. Böbrek hastalığının erken evrelerindeyseniz, sodyuma odaklanmanız gerekebilir. Hastalığınız daha ileri düzeydeyse, ne kadar potasyum veya protein alabileceğiniz konusunda da sınırlamalarınız olabilir. Böbrek taşlarınız varsa, yeme alışkanlıklarınızda başka değişiklikler yapmanız gerekebilir.
9. Alzheimer Hastalığı
Ne olur: Demans başladığında, Alzheimer hastaları yemek yemeyi unutabilir, yemek seçip pişirirken bunalıma girebilir veya mutfak aletlerini kullanmakta zorlanabilirler. Sonuç olarak, temel besin maddelerini kaçırırlar ve tutmaları gereken kiloları kaybederek kırılgan hale gelebilirler. Sulu kaldıklarından da emin olmaları gerekir.
Ne yardımcı olur: Baktığınız kişinin yeterli kalori alması ve nemli kalması için smoothie ve çorba gibi yemesi kolay birçok yiyecek sunun. Dikkat dağıtıcı şeyleri sınırlamaya çalışın ve bir seferde yalnızca bir veya iki yiyecek verin. Kişiye önünde yemek olduğunu hatırlatın.
10. Anksiyete ve Depresyon
Ne olur: Kaygı midenizi bozabilir. Depresyondaysanız, bu çok az veya çok fazla yemeye yol açabilir.
Ne yardımcı olur: Yiyecekler tek başına bir tedavi değildir. Ancak dengeli bir diyet kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir ve terapi, yaşam tarzı değişiklikleri (egzersiz gibi) ve gerekirse ilaç şeklinde psikolojik tedaviden yararlanmaya başladığınızda mide semptomları genellikle yavaş yavaş kaybolur.
11. İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (Crohn hastalığı, ülser, ülseratif kolit)
Ne olur: Bu koşullar, GI yolunda iltihaplanma ve ülserlere neden olur. Semptomlar diyare, mide krampları, iştahsızlık, mide bulantısı, gastrointestinal kanama ve kilo kaybını içerebilir. Bu yüzden insanlar genellikle ne yedikleri konusunda dikkatli olurlar. Diyetlerini çok fazla sınırlandırırlarsa besinleri ve kalorileri kaçırabilirler.
Ne yardımcı olur: Semptomları kontrol etmek ve ayrıca hangi yiyeceklerin tahriş edici olduğu da dahil olmak üzere tetikleyicilerinizin ne olduğunu bilmek için ilaca ihtiyacınız vardır, böylece bunlardan kaçınabilirsiniz. Doktorunuzla birlikte çalışmak ve belirtilerinizi ve ortaya çıkmadan hemen önce neler olduğunu (yemek ve stres dahil) yazmak isteyeceksiniz. Bu koşullarda uzmanlaşmış bir beslenme uzmanı da iyi bir kaynak olabilir.
12. Parkinson Hastalığı
Ne olur: Vücudunuzun sinir sistemini etkileyen Parkinson semptomları genellikle yavaş yavaş kötüleşir ve kabızlık, yemek yedikten sonra aşırı tokluk hissi ve yutma güçlüğünü içerebilir. Ayrıca sindirim sisteminizi kontrol eden sinirleri etkileyerek gastroparezi adı verilen bir duruma neden olabilir (yukarıda “Diyabet” bölümüne bakın).
Ne yardımcı olur: Kendinizi düzenli tutmanıza yardımcı olmak için bol su içirin ve lif açısından zengin yiyecekler yiyin. Fizik tedavi ve ilaçlar çiğneme ve yutma yeteneğinizi geliştirebilir.
13. HIV
Ne olur: Virüs ağzınızda veya yemek borunuzda ağrılı yaralara veya enfeksiyonlara neden olarak yutmayı zorlaştırabilir. İlaçlar ayrıca mide bulantısı ve ishale neden olabilir ve sizi yemeye çok az ilgi gösterir.
Ne yardımcı olur: Doktorunuz, özellikle kilo veriyorsanız iştahınızı artırmak için ilaç reçete edebilir. Ayrıca susuz kalmamaya, küçük öğünler yemeye ve şişkinliğe neden olan gıdalardan kaçınmaya yardımcı olur. Doktorunuz yeterli kalori aldığınızdan emin olmak için özel bir diyet önerebilir.
14. Hipotiroidizm (Düşük Aktif Tiroid)
Ne olur: Tiroidiniz vücudunuzun düzgün çalışmasını sağlamak için yeterli hormon üretmez. İştahınız olmayabilir, ancak yine de beklenmedik bir şekilde kilo alırsınız. Ayrıca rahatsız edici kabızlığa neden olabilir. (Hipertiroidizm veya aşırı aktif tiroid, zıt semptomları tetikleyebilir: aşırı açlık ve susuzluk, ishal ve kilo kaybı.)
Ne yardımcı olur: Bozukluğu tiroid ilacıyla tedavi etmek genellikle semptomları tersine çevirir ve iştahınızı iyileştirir.
15. Kronik Hepatit
Ne olur: Bu bulaşıcı hastalık genellikle şişkinlik, kilo kaybı, yorgunluk ve mide rahatsızlığı gibi gastrointestinal semptomlara neden olur.
Ne yardımcı olur: Alkolden kaçının, daha küçük, daha sık yemek yemeyi deneyin ve doktorunuza bulantıyla savaşmak için ilaç isteyin. Hepatit C’nin tedavisi var.